Premier w Wieluniu: rok szkolny 2026/27 ma być czasem szacunku i wrażliwości

Inauguracja w cieniu historii – 1 września w Wieluniu

Dokładnie w 87. rocznicę niemieckiego ataku na Polskę, premier Donald Tusk wziął udział w uroczystym rozpoczęciu roku szkolnego 2026/27 w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu. Wybór miejsca nie był przypadkowy – to właśnie to miasto, jako pierwsze, doświadczyło barbarzyńskich nalotów Luftwaffe o świcie 1 września 1939 roku. Władze centralne od lat podkreślają, że pamięć o tych wydarzeniach powinna być fundamentem tożsamości młodych Polaków, a jednocześnie przestrogą przed konsekwencjami nienawiści i pogardy.

Premier, zanim wygłosił przemówienie do uczniów i nauczycieli, zapalił znicz pod pomnikiem ofiar września 1939 roku. Rozmawiał także z dwójką świadków tamtych wydarzeń – panią Anielą i panem Eugeniuszem, którzy jako dzieci przeżyli bombardowanie miasta. Ich relacje, pełne osobistych dramatów, stanowią żywe świadectwo historii, które – jak podkreślał szef rządu – musi być przekazywane kolejnym pokoleniom, by nigdy więcej nie dopuścić do podobnej tragedii.

Nienawiść i pogarda prowadzą do zła – apel do młodzieży

W swoim wystąpieniu premier zwrócił się bezpośrednio do uczniów, podkreślając, że 1 września to data łącząca dwa skrajne doświadczenia – radość z nowego etapu edukacji oraz powagę rocznicy wybuchu wojny. – „Dziś powinniśmy w każdej szkole pamiętać, że nienawiść, pogarda, przemoc, agresja prowadzą do zła” – mówił, wskazując, że lekcja historii nie może być jedynie suchą datą z podręcznika, ale realnym drogowskazem dla codziennych zachowań.

Szef rządu zaapelował do młodzieży o wzajemny szacunek, respektowanie odmiennych poglądów oraz odwagę w reagowaniu na przemoc, w tym także na tle narodowościowym. Podkreślił, że to właśnie od postaw młodych ludzi zależy, czy Polska pozostanie krajem bezpiecznym i wolnym. – „Bardzo Was proszę, szanujcie się nawzajem, respektujcie swoje opinie, szanujcie nauczycieli, kłóćcie się z nimi, kiedy czujecie, że macie rację. Pomyślcie przynajmniej raz w tygodniu o tych, którzy potrzebują Waszej pomocy” – zaapelował, nazywając to najpiękniejszą lekcją wychowania obywatelskiego.

„Ważne jest, aby wszędzie na świecie, tak jak jest tutaj w Wieluniu, pamiętać o tym, co do tej wojny doprowadziło, jak straszliwym nieszczęściem jest wojna i jak wielkim zadaniem każdego pokolenia jest wojny uniknąć”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Wieleń jako symbol – ale nie jedyny

Atak na Wieluń uznaje się za jeden z symbolicznych początków II wojny światowej, obok bardziej utrwalonego w świadomości zbiorowej ostrzału Westerplatte. Niemieckie naloty na to bezbronne, uśpione miasto pochłonęły co najmniej 1200 ofiar, a centrum miejscowości zostało zniszczone w 90 procentach. Premier zaznaczył jednak, że spór o to, gdzie dokładnie rozpoczęła się wojna, ma drugorzędne znaczenie wobec uniwersalnego przesłania płynącego z tych wydarzeń.

Zdaniem premiera, pamięć o tragicznych doświadczeniach wojny powinna być dla kolejnych pokoleń moralnym kompasem. Nie chodzi bowiem wyłącznie o znajomość faktów historycznych, ale o refleksję nad ich znaczeniem – umiejętność odróżniania dobra od zła oraz rozpoznawania zagrożeń, zanim doprowadzą one do nieodwracalnych tragedii. To właśnie ta refleksja, zdaniem Tuska, daje szansę, że kolejne pokolenia nie będą musiały doświadczyć koszmaru wojny.

Co to oznacza dla uczniów i nauczycieli w Brodnicy?

Choć inauguracja odbyła się w Wieluniu, jej przesłanie jest uniwersalne i dotyczy także społeczności szkolnych w całej Polsce, w tym w Brodnicy. W naszych szkołach – zarówno w podstawówkach, jak i w liceach – coraz częściej dochodzi do aktów przemocy, również o podłożu narodowościowym. Dlatego apel premiera o reagowanie na agresję i budowanie atmosfery szacunku powinien być wdrożony w życie także przez nauczycieli i rodziców z naszego regionu.

W Brodnicy działa wiele organizacji pozarządowych i inicjatyw lokalnych, które mogą wspierać szkoły w realizacji tych celów – od warsztatów antydyskryminacyjnych, przez spotkania ze świadkami historii, po programy mentorskie dla młodzieży. Samorząd lokalny, wspólnie z dyrektorami placówek, może zorganizować cykliczne debaty oksfordzkie, podczas których uczniowie uczyli się będą kulturalnej wymiany poglądów. To właśnie od takich codziennych działań – a nie tylko od wielkich rocznic – zależy, czy uda się wychować pokolenie odporne na manipulację i nienawiść.

Najważniejsze fakty i liczby

• 1 września 2026 r. – inauguracja roku szkolnego 2026/27 w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu z udziałem premiera Donalda Tuska.
• Niemieckie naloty na Wieluń w 1939 r. pochłonęły co najmniej 1200 ofiar, a centrum miasta zniszczono w 90%.
• Premier zapalił znicz pod pomnikiem ofiar września 1939 r. i rozmawiał ze świadkami bombardowania – panią Anielą i panem Eugeniuszem.
• Apel premiera o szacunek, reagowanie na przemoc i pomoc słabszym jako „najpiękniejsza lekcja wychowania obywatelskiego”.
• W 2026 r. przypada 87. rocznica wybuchu II wojny światowej.